Öàöðàãèéí ýõ ¿¿ñâýðòýé Îïòèê-öàõèëãààí
õóâèðãàã÷óóä
Öàöðàãèéí ýõ ¿¿ñâýðèéí ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëò íü ãýðýëòýëò áîëîí
ñîëîíãîðëûí øèíæ¿¿ä þì. Ãýðýëòýëòèéí øèíæ íü ýõ ¿¿ñâýðèéí ãýðýëòýëò Â, ò¿¿í
äýýðõ õ¿÷äýë U, ººðººð õýëáýë B=f(U), ýñâýë ã¿éäýë Iw áóþó B=f(Iu)-èéí
õýìæýýíýýñ õàìààðàõ õàìààðàë ãýñýí ¿ã þì.
Ñîëîíãîðëûí øèíæ ãýäýã íü
öàöðàãèéí äîëãîèíû óðòûí ãýðýëòýëò Â= (l) þì. Ýíý ¿ç¿¿ëýëòýýð öàöðàãèéí ýõ ¿¿ñâýð
áîëîí ôîòîýëåìåíòèéí õîîðîíäûí õîëáîîíû
¿ð àøèãòàé ÷àíàðûí òóõàé øèéäýë ãàðãàæ áîëíî.
Ýíý øèíæýýð öàöðàãèéí ýõ ¿¿ñâýð áà ôîòî ýëåìåíòèéí
õîîðîíäûí õîëáîîíû ¿ð àøãèéã øèéäýæ áîëíî. Öàõèëãààí ãýðëèéí /ëþìåíèñöåíöèéí/
êîíäåíñàòîðûí òºõººðºìæ íü ººðèéí õèéöèéí õóâüä õî¸ð ýëåêòðîäîîñ òîãòîõ áºãººä
ò¿¿íèé íýãèéã òóíãàëàã áàéäëààð õèéñýí áàéäàã áà òýäíèé õîîðîíä ëþìèíîôîðèéí
äàâõðàà áàéðëàíà. Òýäãýýðèéí àæèëëàõ çàð÷èì íü çàðèì ìàòåðèàëóóä öàõèëãààí
îðîíä áàéðëàõäàà ãýðýëòýëòýýð èëýðõèéëýãäýõ öàõèëãààí ëþìèíåñöåíöèéí ¿çýãäýëä
¿íäýñëýãäýíý. Èéìýýñ òèéì êîíäåíñàòîðóóäûã õ¿÷äýëèéí ýõ ¿¿ñâýðò çàëãàõàä
ãýðýëòýëòèéã ¿¿ñãýíý. Áàñ òýãýýä õóâüñàõ
õ¿÷äýëòýé ¿åä ãýðýëòýëòèéí ýð÷èì, ò¿¿íèé ñîëîíãîðîëûí õýìæýý íü ëþìèíîôîðûí
òºðºë, ºãºãäñºí õ¿÷äýëèéí äàâòàìæààñ õàìààðíà. Õàìãèéí ¿ð àøèãòàé ëþìèíîôîð áîë
ñóëüôèäèéí àíãèéí íýãäë¿¿ä þì. Ëþìèíîôîðèéã íóíòàã ëþìèíîôîð, íèìãýí íýãýí
òºðëèéí õàëüñ õýëáýðèéí ëþìèíîôîð (ñóáëèìàò ôîñôîðû) ãýæ àíãèëäàã. Õàëüñ
õýëáýðèéí ëþìèíàòîðûã íóíòàã õýëáýðèéí ëþìèíîôîðòîé õàðüöóóëàõàä õóâüñàõ
ã¿éäëýýð ºäººãääºã øèãýý òîãòìîë ã¿éäýëä ÷ ºäººããäºã áàéíà. Íóíòàã ëþìèíîôîð íü
çºâõºí õóâüñàõ õ¿÷äýëýýð òýæýýãäýõ ¿åä ãýðýëòäýã áàéíà. Öàõèëãààí ëþìèíåñöåíòèéí êîíäåíñàòîðûí õóâüä
õóðö ãýðýëòýëòèéí øèíæ ÷àíàðûã äàðààõ òîìú¸îíé òóñëàìæòàéãààð áè÷íý.
B=KU-b/
Ýíä Ê áà U- òóõàéí ºãºãäñºí êîíäåíñàòîðûí òýæýýëèéí
õ¿÷äýë, äàâòàìæààñ õàìààðàõ ¿ç¿¿ëýëò.
Çàðèì òºðëèéí öàõèëãààí ëþìèíåñöåíòèéí êîíäåíñàòîðóóäûí
õóâüä õóãàöààíû òîãòìîë íü 10-10 ñåê-èéí
õýìæýýíä õ¿ðäýã áîëîâ÷, äóíäàæààð òýä ¿íýõýýð èíåðöèéí áàãàæ áàéõ áîëñîí
(õóãàöààíû òîãòìîë ãýäýã íü ìèëëèñåêóíä îð÷èì áàéõ). Öàõèëãààí ëþìèíåñöåíòèéí
êîíäåíñàòîðûí íºãºº íýã äóòàãäàëòàé òàë íü àøèãëàëòûí õóãàöàà áîëîí ãàäààä
ãýðëèéí ýõ ¿¿ñâýðýýñ õàìààðààä ãýðëèéí ýð÷èìæèëò íü áóóðäàã ÿâäàë þì.
Èîíæóóëàëòûí õóâèðãàã÷óóä
Èîíæóóëàëòûí õóâèðãàã÷óóä ãýäýãò õóâèðãàã÷èä õýìæèãäýæ
áàéãàà öàõèëãààí áèø õýìæèãäýõ¿¿í, ãýðýëòýëòèéã õ¿ëýýí àâàã÷èä õ¿ëýýí àâ÷
áàéãàà öºìèéí ýíåðãèéí ãýðýëòýëòèéí õýìæýýã ººð÷èëäºã áà òèéì ó÷ðààñ èîí
äàìæóóëàëòûí ñ¿¿ë÷èéí ã¿éäëèéí õýìæýýã ººð÷èëäºã.
Õóâèðãàã÷èéí àæèëëàõ çàð÷ìèéã ðàäèî èäýâõèò çóçààí
õýìæèã÷èéí æèøýýí äýýð àâ÷ ¿çüå (19-ð çóðàã).
Зураг 19. Радио идэвхит зузаан хэмжигчийн хувиргагчийн ажиллах бүдүүвч
Õýðâýý ãýðýëòýëт d ãýñýí çóçààíòàé ìàòåðèàë äóíäóóð íýâòýð÷
áàéâàë ò¿¿íèé ýð÷èìæèëòèéã äàðààõ òîìú¸îãîîð òîäîðõîéëíî.
J=Joe-µρd (âò/ì2)
Ýíä: J0- ñóäëàæ áóé áîäèñûí ãàäàðãóóä òóñàæ
áàéãàà ãýðëèéí óðñãàëûí ýð÷èìæèëò
J-áîäèñûí äàâõðààí äóíäóóð íýâòýð÷ ãàðñàí ãýðëèéí
óðñãàëûí ýð÷èìæèëò
µ- øèíãýýëòèéí æèíãèéí êîýôôèöèåíò, ìì2/ìã
ρ-áîäèñûí íÿãò, ìÃ/ìì3
d-áîäèñûí ¿å äàâõðààíû çóçààí, ìì
Ãýðýëò¿¿ëãèéí ýõ ¿¿ñâýð áîëãîí àøèãëàæ áóé ðàäèî èäýâõèò
öàöðàãèéí õóâüä òàâèãäàõ ¿íäñýí øààðäëàãà íü õàãàñ çàäðàëûí ¿ðãýëæëýõ õóãàöàà
èõ, ãýðýëòýëòèéí ýð÷èìæèëò òîãòìîë áàéõ ÿâäàë þì. Èéìýýñ ðàäèî öàöðàãèéí îëîí
áîäèñóóäààñ çºâõºí êîáàëüò-60, ñòðîíöèé-90, öåçèé-137 çýðýã öººí òîîíûõûã
àøèãëàæ áàéíà. Õýìæèõ òåõíèê õýðýãñýëä á¿õ òºðëèéí öàöðàãèéã àøèãëàíà. ¯¿íä:
α - öàöðàãèéã -
õèéí óðñãàëûí õóðä, õèéí ÷èéãøèë, õèéí äîòîðõè õîëèìãèéí òîî õýìæýýã
òîäîðõîéëîõ áàãàæèíä,
β- öàöðàãèéã – õóóäñàí ìàòåðèàëûí çóçààí áîëîí á¿ðõ¿¿ëèéí
çóçààíûã øàëãàõ áàãàæèíä,
γ- öàöðàãèéã – íýâòðýõ ºíäºð ÷àäâàð çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé
áîëñîí òîõèîëäîëä, æèøýý íü ò¿âøèí õýìæèõ, áîäèñûí íÿãò õýìæèõ, ñîãîã èëð¿¿ëýõ
¿åä àøèãëàíà.
Õ¿íèé áèåä õàìãèéí àþóëòàé íü γ öàöðàã áºãººä α áà β öàöðàãèéã õàìãààëàõàä õÿëáàð áàéäàã.
No comments:
Post a Comment